Lees de laatste berichten op de ToezichtTafel

De laatste berichten over markttoezicht (en ander toezicht) lees je op de ToezichtTafel.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Promovendus: “Rol markttoezichthouders kan beter”

De rol van onafhankelijke markttoezichthouders als de AFM, NZa en ACM moet erkend en verbeterd worden. Dat stelt Adriejan van Veen in zijn proefschrift. Zo ontbreekt bijvoorbeeld vertegenwoordiging uit de consumenten- en patiëntenbeweging. Van Veen promoveert op 12 december aan de Universiteit Utrecht.

Lees hier meer.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Margot Aelen: publiek moet inspraak krijgen in markttoezicht

De publieke verantwoording door markttoezichthouders moet worden versterkt om maatschappelijk draagvlak te creëren. Zij moeten niet alleen informatie verstrekken, maar ook een (directe) vorm van inspraak bieden aan het publiek.

Dit schrijft Margot Aelen in haar proefschrift “Beginselen van goed markttoezicht. Gedefinieerd, verklaard en uitgewerkt voor het toezicht op de financiële markten“. Zij promoveerde op vrijdag 26 september aan de Universiteit Utrecht.

Volgens Aelen moeten markttoezichthouders hun stakeholders betrekken bij de invulling van open normen of bij de totstandkoming van beleid. Daarbij moeten ze wel capture voorkomen. Naast sectorvertegenwoordigers moeten ook consumenten (via representatieve organisaties) participeren in het toezicht. “Ik ben voor participatie van de markt maar wel met voldoende waarborgen voor onafhankelijkheid”, voegde ze tijdens de promotie toe.

Politiek

Ook het draagvlak in de politiek verdient aandacht. Om de politieke verantwoording te versterken zou de toezichthouder direct verantwoording moeten afleggen in het parlement. Toezichthouders dienen het recht te krijgen om daar op eigen initiatief te verschijnen. Het parlement moet de mogelijkheid hebben om de toezichthouder zonder tussenkomst van de minister ter verantwoording te roepen. Het zou ook betrokken moeten worden bij de benoeming van bestuursleden.

Tijdens de verdediging van haar proefschrift gaf Aelen aan dat directe verantwoording in het parlement ook risico’s heeft voor de onafhankelijkheid. De politiek moet zich bewust zijn van de eigen verantwoordelijkheid en toezichthouders niet voor elke “wissewasje” bij zich roepen.

Beginselen

Het proefschrift beschrijft de beginselen die richting geven aan het toezicht en de toezichthouder. Het richt zich daarbij in het bijzonder op vormgeving, inrichting en gedrag van het financiële toezicht zoals dat wordt uitgeoefend door De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Hoofdlijn is dat toezicht effectief, gelegitimeerd en behoorlijk moet zijn.

Verschillende dilemma’s komen aan de orde:

  • institutionele onafhankelijkheid versus het belang van legitimiteit
  • operationele onafhankelijkheid versus behoorlijkheidsnormen
  • principle-based toezicht versus legitimiteit, behoorlijkheid en rechtszekerheid
  • geheimhouding versus transparantie en verantwoording
  • naming and shaming versus rechtswaarborgen

Onafhankelijkheid

In het Nederlandse bestel ontbreekt een duidelijke visie op onafhankelijkheid, oordeelt Aelen, die onafhankelijkheid ziet als een voorwaarde voor effectiviteit. Onafhankelijkheid voorkomt belangenverstrengeling (en capture) en creëert ruimte voor flexbiel toezicht.

De “institutionele onafhankelijkheid” van financiële toezichthouders is door de crisis afgenomen. “Een economische verslechtering veroorzaakt niet alleen een roep om meer en beter toezicht, maar ook een roep om meer controle op de toezichthouders.” Nu is er sprake van een “gedifferentieerd onafhankelijkheidsniveau”.

Aelen, nu toezichthouder bij DNB, toont er begrip voor dat minister en parlement invloed willen hebben op het financieel toezicht, juist vanwege de maatschappelijke impact. Bij beslissingen met een potentieel direct verstrekkend effect, moet de minister en het parlement een rol spelen.

Duidelijk

De rolverdeling tussen minister en toezichthouders moet wel duidelijk zijn. “Nauwe samenwerking tussen de minister en de toezichthouder mag niet leiden tot een feitelijke belangenverstrengeling tussen de toezichthouder en het politieke veld.”

Als het aan Aelen ligt, wordt nog eens kritisch gekeken naar de mogelijkheden van de minister. Die zou “in beginsel” geen goedkeurings- of vernietigingsbevoegdheden moeten hebben. Ook zou hij eigenlijk geen beleidsregels moeten vaststellen.

Transparantie

Aelen wil bekijken of de strenge geheimhoudingsplicht in het financiële toezicht kan worden versoepeld, maar zegt ook dat transparantie niet alleen een kwestie van wetgeving is. “Ook de toezichthouder zelf dient het uitgangspunt van transparantie nadrukkelijker te incorporeren in zijn cultuur.

Elke markttoezichthouder zou moeten beschikken over een “transparantiefunctionaris”, die een “doorslaggevende stem” krijgt in de afweging van de belangen van openbaarmaking en geheimhouding. “Dit verlicht de druk op de toezichthouders om een afweging te moeten maken en zorgt bovendien voor een onafhankelijk oordeel.”

Het wettelijke openbaarmakingregime in het financiële toezicht is nu een kwestie van alles of niets: de toezichthouder maakt alle informatie openbaar, of helemaal niets. Aelen pleit voor de mogelijkheid om anoniem besluiten te publiceren. “Op deze manier kan de toezichthouder tegemoetkomen aan het belang van transparantie en het waarschuwen van consumenten, zonder hiermee in strijd te handelen met het doel van toezicht” Zij beveelt ook aan dat toezichthouders de mogelijkheid krijgen om naast boetes ook andere formele maatregelen openbar te kunnen maken.

Wet markttoezicht

Op de markttoezichthouders is nu de Kaderwet zelfstandige bestuursorgane van toepassing. Aelen bepleit een bijzondere wet te maken, waarin ook specifieke voorzieningen voor specifieke sectoren kunnen worden getroffen. “De toezichthouder krijgt op deze manier een meer eigenstandige positie binnen de democratische rechtsstaat en de controle van de toezichthouder wordt evenwichtiger verdeeld.”

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Nederland kritisch over versterking positie mededingingstoezicht

De Europese Commissie wil de positie van mededingingsautoriteiten versterken. maar Nederland voelt zich vooralsnog niet aangesproken. Dit blijkt uit de reactie op een mededeling van de Commissie.

De Commissie stelt dat de institutionele positie van nationale mededingingsautoriten moet worden versterkt. Er dienen Europese garanties te komen voor onafhankelijkheid, budgetten, bevoegdheden en boetes.

Ook Nederland vindt dat toezicht op de naleving van mededingingsregels onafhankelijk en effectief moet zijn, maar de Autoriteit Consument & Markt zou al “ruimschoots” voldoen aan de doelstellingen van de Commissie. Het kabinet verwacht dan ook “dat maatregelen niet tot (significante) aanpassingen van de institutionele positie of het pakket aan onderzoeks- en beslissingsbevoegdheden van de ACM zullen leiden.”

Als de Commissie ergens een probleem constateert, dan moet zij maar een aanbeveling formuleren. Ook zou het netwerk van Europese mededingingsautoriteiten kunnen worden versterkt.

Verder wil Nederland vooralsnog niet gaan:

“De grondhouding voor verdergaande maatregelen op EU-niveau is vooralsnog negatief omdat nog onvoldoende aangetoond is dat deze noodzakelijk en evenredig zijn”.

Eventueel kunnen de Europese regels worden aangescherpt, maar:

“Randvoorwaarde daarbij is dat deze geen afbreuk doen aan het Nederlandse stelsel van ministeriële verantwoordelijkheid, waarin de minister een systeemverantwoordelijkheid heeft voor ACM als zbo. Vergaande en gedetailleerde voorschriften aan de positie van de nationale mededingingsautoriteiten zouden mogelijk onnodig afbreuk kunnen doen aan dit evenwicht.”

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Proefschrift: politieke visie nodig op onafhankelijkheid markttoezicht

De politiek moet een duidelijke visie op de onafhankelijkheid van markttoezicht ontwikkelen en deze verankeren in wetgeving. Dit stelt Margot Aelen, die op 26 september promoveert op “Beginselen van goed markttoezicht”.

“Vanuit de expliciete erkenning van het onafhankelijkheidsbeginsel als beginsel van goed toezicht kan vorm gegeven worden aan de beginselen van effectief en behoorlijk toezicht, en kan verder worden gebouwd aan de zelfstandige rol van markttoezichthouders in de maatschappij”, aldus het persbericht over de promotie.

Margot Aelen heeft gezocht naar beginselen van goed markttoezicht en werkt deze uit voor het financieel toezicht in het bijzonder. Zij constateert dat eisen aan markttoezicht niet altijd gemakkelijk te verenigen zijn. Moet toezicht vooral effectief zijn of juist democratisch gelegitimeerd en behoorlijk? 

Aelen heeft gezocht naar beginselen die een brug slaan tussen verschillende perspectieven. Zij komt uit bij het onafhankelijkheids-, transparantie- en accountabilitybeginsel.

Meer informatie staat hier.

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Europese Commissie evalueert stelsel van financieel toezicht

De Europese Commissie heeft evaluaties gepubliceerd over het Europees financieel toezicht en over het ESRB, het Europees Comité voor Systeemrisico’s..

De Commissie constateert onder meer dat Europese toezichthouders EBA, ESMA en EIOPA meer werk moeten maken van het – zichtbaar – beschermen van consumenten/beleggers. Ook dient het ESRB minder formalistisch te worden; de gereedschapskist moet worden uitgebreid met ‘soft power’.

De Europese Commissie zegt dat wijzigingen in de structuur van het financiële toezicht voorzichtig moeten worden bestudeerd, in het licht van de Bankenunie. Dat geldt ook voor het in Nederland bekende model van Twin Peaks, waarin prudentieel en gedragstoezicht zijn verdeeld tussen DNB en AFM.

Meer informatie staat hier.
.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder markttoezicht

Eerste Kamer stemt in met stroomlijning markttoezicht ACM

De Eerste Kamer heeft op 24 juni ingestemd met de wet ter stroomlijning van het markttoezicht door de Autoriteit Consument & Markt. Alleen de PVV-fractie stemde tegen.

Eerste Kamer

Eerste Kamer

De wet dient ter vereenvoudiging en stroomlijning van procedures en instrumentarium binnen de ACM. Het gaat onder meer om  beslis- en betalingstermijnen, openbaarmaking en sancties.

De wet is de tweede stap, na de instellingswet, in de bundeling van het toezicht van de voormalige NMa, OPTA en Consumentenautoriteit. Minister Kamp heeft inmiddels aangekondigd met nieuwe wetgeving te komen om de boetes te verhogen.

Klik hier voor de tekst van het wetsvoorstel dat nu een wet wordt.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder markttoezicht