OPTA: toezichthouder verdwijnt, toezicht blijft (1)

Op 1 april 2013 start de Autoriteit Consument en Markt. Daarmee komt een einde aan het bestaan van de markttoezichthouders OPTA, Consumentenautoriteit en NMa, Inclusief Energiekamer en Vervoerkamer. Hier vindt u de eerste van 5 portretjes, over OPTA.

De eerste “autoriteit” van Nederland, de Onafhankelijke Post en Telecommunicatie Autoriteit, wordt opgericht op 1 augustus 1997. Na ruim 16 jaar gaat OPTA op in de nieuwe Autoriteit Consument en Markt. Een toezichthouder verdwijnt, het toezicht blijft.

OPTA komt in 1997 voort uit de directie Toezicht Netwerken en Diensten (TND), een onderdeel van het ministerie van Verkeer en Waterstaat. De markttoezichthouder krijgt de vorm van een zelfstandig bestuursorgaan, dat besluiten neemt zonder instructies van de minister. De organisatie wordt ook losgekoppeld van de rechtspersoon Rijk. Deze constructie moet de onafhankelijkheid waarborgen. OPTA moet werken “in het belang van de doelmatige verzorging van post en telecommunicatie en de daartoe tot stand te brengen mededinging in de post- en telecommunicatiesector”.

Stuurman

De eerste markttoezichthouder van Nederland bevecht haar positie met vuur, tegenover bedrijven en hun adviseurs, maar ook in het Haagse krachtenveld. Reeds bij de oprichtingsbijeenkomst is het feest. Voorzitter Jens Arnbak wil meer bevoegdheden dan Annemarie Jorritsma hem wenst te geven. De toenmalige minister zegt daarover later:

“Ik vond dat de OPTA marktmeester en niet stuurman moest zijn. Dat was wel een verschil van mening met de toenmalige voorzitter. Een marktmeester oordeelt als er iets fout gaat. De heer Arnbak, de voorzitter, had de opvatting dat hij af en toe ook aan het stuur moest kunnen zitten. Af en toe botste dat best wel.”

Eindig

Het sectorspecifieke toezicht is bedoeld als eindig, al is er meteen het besef dat niet te voorspellen is wanneer het einde Zou komen. In de memorie van toelichting schrijft de minister:

“Dit specifieke regime zal kunnen worden beëindigd op het moment dat er sprake is van een zodanige marktwerking dat verder met het normale mededingingsregime zal kunnen worden volstaan.”

OPTA overleeft verschillende evaluaties. De organisatie toont zich een toezichthouder die niet alleen de macht van een monopolist wil breken, maar die in de jaarlijkse marktvisie laat zien dat zij een bredere blik heeft op de telecommunicatie- en postmarkten. De wetgever geeft OPTA in de loop der jaren ook nieuwe taken, zoals op het terrein van spam en cookies.

Fuseren

Op 1 april 2013 fuseert OPTA niet alleen met de Nederlandse Mededingingsautoriteit, maar ook met de Consumentenautoriteit. In 2012 (als de Consumentenautoriteit nog niet bestaat) stellen OPTA en NMa zelf al voor om versneld te fuseren:

“OPTA en NMa menen dat een snelle integratie hen in staat stelt hun taken met een maximale effectiviteit uit te oefenen. Zij constateren dat hun taken uiteindelijk gericht zijn op hetzelfde doel: het optimaal laten functioneren van markten, ten behoeve van consumenten en ondernemingsklimaat”

Specifiek

Ook na 1 april 2013 blijven specifieke regels gelden voor telecommunicatie en post, Binnen de ACM staat een directie Telecom, Vervoer en Post onder leiding van voormalig OPTA-directeur Johan Keetelaar. De directie mag, naast de specifieke bevoegdheden, ook de (specifieke) toepassing van het algemene verbod op misbruik van economische machtsposities tot haar gereedschap rekenen. De organisatie van het specifieke toezicht verandert, het specifieke regime blijft.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder markttoezicht

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s